در حال حاضر، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) بیش از 230 ژنوتیپ دارد. ویژگی‌های سرطان‌زایی HPV و بدخیمی های منتج از این ویروس از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. پراکنش و گسترش HPV در نواحی مختلف جغرافیایی یک کشور نیز متفاوت می باشد. در مطالعه پیشین از استان‌های خراسان (شمالی، رضوی و جنوبی) طی سال های 2018-2013 میزان شیوع و ژنوتیپ‌های HPV گزارش گردید. مطالعه کنونی، به منظور بررسی و مقایسه روند شیوع HPV و تغییرات ژنوتیپی محتمل آن پس از یک دوره هشت ساله و در مقایسه با مطالعه قبلی در بازه زمانی 2024-2018 انجام گردید. نمونه‌های 2673 نفر (75-11 ساله) از مراجعین مشکوک به HPV توسط پزشکان به مراکز تشخیص مولکولی برای انجام آزمایش تشخیص ژنوتیپ HPV به روش PCR ارجاع داده شدند. از این تعداد؛ 2121 نفر زن و 552 نفر زن بودند. یافته‌ها نشان داد که HPV در 1088 نفر منفی، 1185 نفر (55.86٪) زن و 400 نفر (72.46٪) مرد مثبت بود (p=0.01). همچنین، درصد شیوع HPV به شدت بیش از 28٪ افزایش یافته بود، که بیشترین موارد مثبت در نتایج ترشحات دستگاه تناسلی بود. قابل توجه‌ترین تغییر (0.4٪ در مقابل 5.1٪) در تعداد افرادی با بیش از چهار ژنوتیپ و 11.7 برابر بیشتر از هشت سال پیش رخ داده است. شیوع کلی HPV در استان های خراسان شمالی و رضوی افزایش و در استان خراسان جنوبی تغییری نداشت. شایع‌ترین ژنوتیپ‌های پرخطر HPV-16 (17.3٪) و HPV-51 (12.49٪) و HPV-6 کم‌خطر (36.4٪) و HPV-54 (12.1٪) بودند که در طول هشت سال، شیوع و میزان بروز بین HPV-16  و HPV-51 جایگزین شده است. همچنین، تغییرات کمتری (0.90٪) در شیوع و ژنوتیپ‌ها در خراسان جنوبی مشاهده شده است که بیشترین آن در خراسان شمالی و رضوی (14.5٪) و در گروه‌های توریستی (3.2٪) بوده است. بنابراین بنظر می رسد، تغییرات جهانی در رفتار، وضعیت اجتماعی-اقتصادی و روند رو به رشد عفونت HPV در این مناطق، باید سیاستگذاران بهداشت و سلامت را بر آن دارد تا برای کنترل و جلوگیری از گسترش این عفونت؛ بیشتر بر انجام واکسیناسیون علیه HPV، غربالگری و افزایش آگاهی در زمینه بیماری های ناشی از عفونت HPV تمرکز کنند.

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0356563